Lastige tempowisselingen


Een avondje te gast bij studentenharmonieorkest De Ontzetting. In de “Experimenteerhal” van het Agrotechniongebouw op de Dreijen druppelen de orkestleden een voor een binnen. Het is een groot orkest, zo’n 6o mensen. Voor de Expeditie spelen ze echter steeds met z’n twaalven, in wisselende bezetting. Hun locatie is de silo, samen met de spelers van de Jongeren Theater School en Ill Skill Squad.
Voor de pauze repeteren de orkestleden “de Tovenaarsleerling” (L’Apprenti Sorcier). (Niet meer uit het hoofd te krijgen, die melodie…) Na de pauze arriveren Albert Hoex en Andries van Rossem, de componist van het stuk. Hij schreef voor het Toonkunstkoor ook de muziek voor het Forum en bewerkte voor de Harmonie de James Bondmuziek voor de sterflat.
Het stuk klinkt sinds we maandagavond bij een repetitie van JTS en Ill Skill Squad waren al vertrouwd, en bij gedeelten zie ik er de bewegingen van maandagavond bij. Toen kwam de muziek van de band, maar om het nu live van het orkest te horen is wel imposant. Al wordt het nu door het (bijna) voltallige orkest gespeeld en straks dus door een kleinere groep. Het lijkt een moeilijk stuk, maar Andries vertelt later dat het op zich technisch niet zo heel moeilijk is, maar wel lastig door de vele tempowisselingen. Af en toe staart hij samen met dirigent Jean Pierre Gabriel in de partituur en wordt er overlegd. Ze proberen exact het juiste geluid van het slagwerk te krijgen. “Welke stokken gebruik je nu? Probeer es met de achterkant” roept Jean Pierre. Verschillende stokken worden uitgeprobeerd, tot Andries tevreden is met de klank.
Aan het eind van de repetitie legt Albert de orkestleden uit dat het stuk eigenlijk drie gedeelten zijn waartussen geacteerd wordt, wat ongeveer anderhalve minuut zal duren. Er wordt nog gedacht over een eventuele verbinding tussen de stukken, door bijvoorbeeld één instrument.
Er zal nog behoorlijk getrokken moeten worden aan het geheel, vooral omdat ze het zonder dirigent moeten spelen. Die opmerking komt bij sommigen zichtbaar aan. Niet iedereen was daarvan doordrongen. “Het is geen concert”, legt Albert uit, “jullie spelen in een theatrale setting, en dus zonder dirigent”. Dat is even slikken. Nog even hard werken dus …

Andries van Rossem studeerde compositie aan het Rotterdams Conservatorium en vervolgde zijn studie in Milaan. Hij componeerde o.a. werk voor het Nederlands Blazersensemble, het Mondriaankwartet, het Nederlands Koperensemble en het Gelders Orkest. Ook werkte hij in opdracht voor het Schönberg Ensemble. Daarnaast is hij docent eigentijdse muziek aan het Artez en geeft daar sinds 2006 ook lessen muziektheater. Hij is één van de oprichters van muziektheater “De Plaats”.
Ik vraag hem hoe dit stuk voor de Expeditie ontstaan is. Hij vertelt dat hij begon met het idee van Albert, die voor zich zag hoe dansers zich zouden bewegen langs de silotrappen, versnellend en vertragend, als in een achtbaan. Vanuit dit idee, en het beeld van de locatie waar hij ook is wezen kijken, is hij gaan componeren. Je hoort het ook in de muziek, de achtbaan. Of ook wel een grote machinerie. Ill Skill Squad en JTS zijn vervolgens met dat beeld ook aan de slag gegaan. En zagen er een werkdag in, waarbij het werk alsmaar doorgaat.
Nog veertien dagen en dan zal het publiek het resultaat van al deze inspanningen kunnen zien!